تبلیغات
گروه تئاتر همرهان شهرستان محمود آباد - مضامین تعزیه
گروه تئاتر همرهان شهرستان محمود آباد
دانش خود را هیچگاه اهتکار نکنید / دکتر قریب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



بنام خالق زیبایی ها و یگانه کارگردان عالم


ئئاتر در روزگار ما معضلی است و نه فقط برای ما، که در سراسر عالم؛ مگر برای آنان که تئاتر شان ریشه در سنت و یا اساطیر داشته است. بعضی ها معتقدندکه تئاتر دیگر مرده است؛ من از آنان نیستم، اما از سر انصاف باید بگویم که چندان هم زنده نیست.

«سید اهل قلم شهید مرتضی آوینی»

در این وبلاگ به فعالیت های هنری ،خبری ، نقد و بررسی نمایشی انجام شده پرداخته می شود
شماره مجوز: 33467 /89
شروع فعالیت: 1380
سرپرست: احترام حسین پور
کارگردان: احترام حسین پور ، حمیدرضا گل محمدی تواندشتی احترام حسین پور ، حمیدرضا گل محمدی تواندشتی
نویسنده: محمدرضا احمدی آسور ، حمیدرضا گل محمدی تواندشتی
طراح صحنه، صدا و موسیقی: حمیدرضا گل محمدی تواندشتی احترام حسین پور، سعید گل محمدی تواندشتی حسین آرمیده
بازیگران ثابت: طاهره محمدی، حمیدرضا یوسفی، مجید رمضان نسب حسن علیزاده، روح الله حسن زاده، مجید یونسی، مهدی رمضان نسب یلدا خادمی، زینب حسین پور
بازیگران میهمان: امیر رفیعی، عابد عبدی، حسن رامی، حسین حیدری رضا رمضان نسب، سید پیمان نبی زاده، سید مرتضی هاشمی جلال وردان، جعفر زالی، فاطمه گل محمدی تواندشتی
سایر همکاران: میترا حیدری، معظمه منصوری، بهاره ابراهیم زاده میترا ابراهیم زاده ، علیرضا گل محمدی احترام حسین پور، مهدی رمضان نسب، حسین آرمیده، مجید یونسی حمیدرضا یونسی، سپیده گل محمدی تواندشتی

مدیر وبلاگ : حمیدرضا گل محمدی تواندشتی
نظرسنجی
نظرتان در باره وبلاگ






 

 

مضامین تعزیه

 

صرف نظر از کتابهای تاریخ و مَقتَل (کتاب هایی در شرح شهادت امام حسین علیه السلام و اصحاب آن حضرت )، منظومه های حماسی ـ مذهبی در بارة شهادت امام حسین ومصائب اهل بیت علیهم السلام ، از مهمترین منابع تعزیه نامه هاست . برخی از منظومه های مهم حماسی ـ مذهبی اینهاست : خاوران نامه از ابن حسام قهستانی خوسفی که سرودن آن در 830 خاتمه یافته است ، حملة حیدری سرودة میرزا محمد رفیع خان باذل مشهدی (متوفی 1124)، و سروده های مذهبی محتشم کاشانی ، وصال شیرازی و شمس الدین محمد کاتبی * . ظاهراً مهمترین منبعِ تعزیه نامه ها کتاب منثور روضة الشهداء نوشتة کمال واعظ کاشفی سبزواری (متوفی 910) است ، زیرا مطالب برخی از تعزیه نامه ها شباهتهای فراوانی با مطالب این کتاب دارد ( رجوع کنید بهملک پور، 1363 ش ، ج 1، ص 213ـ 228).

تعزیه نویس ها در آغازِ کار اشعار تعزیه را در «بیاض * » می نوشتند. هر دفتر شامل یک یا چند «مجلس » تعزیه بود؛ تعزیه مثل نمایشنامه های کلاسیک یونان قدیم در یک پرده نوشته می شد که آن را مجلس می نامیدند. تعزیه خوانان معمولاً به تناسب ایام ، از جمله در دهة اول محرّم ، برای هر روز موضوع و مجلس ویژه ای داشتند. این برنامه کمابیش در مناطق مختلف مشابه یکدیگر بود. مثلاً در روز اول ، تعزیة حرکت امام حسین علیه السلام از مدینه و وداع با اهل بیت ، و در روزهای دیگر به ترتیب تعزیة مسلم ، دو طفلان مسلم ، حرّ، حضرت قاسم ، طفلان حضرت فاطمه ، حضرت ابوالفضل ، حضرت علی اصغر، عاشورا و در روز یازدهم هم تعزیة اسرای کربلا برگزار می شد ( رجوع کنید به احمد پناهی ، ص 275ـ276). در بعضی نقاط ، برای امامزاده های محلی نیز مجالس تعزیه نوشته و اجرا می شده است ( رجوع کنید به بلوکباشی ، 1379 ش ، ص 47ـ49). تعزیه گردانان برای اجرای تعزیه ، متنِ هر یک از تعزیه خوانان را در نسخه ای جداگانه می نوشتند. این نسخه ها را «فرد» نیز گفته اند ( رجوع کنید به همایونی ، 1353 ش ، ص 64؛ چرولّی ، مقدمة عناصری ، ص 20، 24). در نسخه های تعزیه ، گاه شیوة گفتگو و نحوة ورود و خروج تعزیه خوانان به میدانِ تعزیه مشخص شده است .

کاتبان تعزیه نامه ها معمولاً نسخه ها را با التماس دعا و طلب فاتحه از تعزیه خوان به پایان می رساندند. همچنین کلمات «پایان »، «تمام »، «اتمام » در گوشه ای از آخرین صفحه نوشته می شد. گاه تعزیه نویس نام خود را بعد از عباراتی چون «سگ درگاه سیدالشهدا»، «کلب آستان علی »، «کاتب الحروف »، «حرّره » و «رقم » می نوشت . برخی از محرران نیز مطالبی به یادگار می نوشتند و دیگران را به نگهداری این نسخ ترغیب می کردند (چرولّی ، همان مقدمه ، ص 20ـ21).

تعزیه نامه ها منظوم بوده و اشعار آنها در انواع قالب های شعری و بیشترِ وزنهای عروضی و بندرت بحر طویل ، سروده شده اند. در آغاز، زبان این متون گاه عامیانه و محاوره ای بود، اما بتدریج ارزشهای ادبی یافت . مثلاً شصت مجلس تعزیه را که نصراللّه اصفهانی ، متخلص به شهاب ، به تشویق امیرکبیر به نظم در آورده ، دارای ارزش ادبی است (ملک پور، 1363 ش ، ج 1، ص 235؛ شهیدی ، 1367 ش ، ص 78ـ79). خاورشناسان و نمایندگان دولت های اروپایی در ایران ، بیشترین سهم را در شناسایی و گردآوری تعزیه نامه ها داشته اند. خودزکو ، ایران شناس لهستانی و نایب سفارت روسیه در تهران ، در 1253/ 1837 دفتری از تعزیه نامه های ایرانی را به نام جُنگ شهادت ــ که ظاهراً از روی نسخة متعلق به فتحعلی شاه قاجار بازنویسی شده بود ــ از فردی به نام حسین علی خان کمال خرید و پنج مجلس از 33 مجلس آن را به فرانسه ترجمه و در 1295/ 1878 در پاریس منتشر کرد. به نوشتة خودزکو، حسین علی خان احتمالاً برخی از این تعزیه ها را خود سروده یا دست کم در برخی از نسخ تجدیدنظر کرده است . این مجموعه در 1355 ش در تهران انتشار یافت . برخی احتمال داده اند که جُنگ شهادت قدیمترین تعزیه نامة تاریخ دار است ( رجوع کنید به چرولّی ، مقدمة عناصری ، ص 13ـ14)، اما برای تعیین تاریخ قدیمترین تعزیه نامه باید در شهرها و روستاهای ایران ، و نیز در بارة همة مجالس تعزیه ، جستجو و تحقیق کرد. اگر تاریخ مکتوب برخی از نسخ تعزیه نامه ها قابل اعتماد باشد، می توان گفت که یکی از کهنترین نمونه های آنها در 1133 نوشته شده است (برای اطلاع از این نسخ رجوع کنید به مجالس تعزیه ، ج 1، ص 6، مقدمة صالحی راد دربندسری ، ص 10). پس از خودزکو، لوئیس پلی ، ایران شناس انگلیسی ، 37 مجلس تعزیه را ــ که ظاهراً آنها را شنیده و مکتوب کرده بوده ــ همراه با ترجمة انگلیسیِ بعضی از آنها در 1296/ 1879 در لندن به چاپ رساند. او در بارة ارزش این تعزیه نامه ها نوشته است که اگر ارزش نمایش بر اساس تأثیرش بر بیننده سنجیده شود، هیچ نمایشنامه ای برتر از متون تعزیه نیست (براون ، ج 4، ص 186ـ187؛ چلکوفسکی ، 1367 ش ، ص 374؛ چرولّی ، همان مقدمه ، ص 16). ویلهلم لیتن ، کنسول آلمان در بغداد، پانزده مجلس تعزیه را گردآوری و در 1308 ش / 1929 در برلن چاپ کرد (چلکوفسکی ، 1367 ش ، ص 376). چرولّی ، سفیر ایتالیا در ایران ، از 1329 تا 1333 ش / 1950ـ1954 با کمک علی هانیبال ، 1055 تعزیه نامة خطی را گردآورد و به کتابخانة واتیکان اهدا کرد. فهرست این مجموعه را دو خاورشناس ایتالیایی ، اتوره روسی و آلسیو بومباچی ، به صورت کتاب در 1340 ش /1961 در ایتالیا منتشر کردند. جابر عناصری آن را به فارسی برگرداند و با عنوان فهرست توصیفی نمایشنامه های مذهبی ایرانی در 1368 ش در تهران چاپ کرد. چهار مجلس از مجموعة چرولّی به عربی ، 35 مجلس به ترکی و بقیه به فارسی است . بسیاری از مجالس موجود در مجموعة چرولّی را باید بخشی از یک تعزیة اصلی و مستقل به شمار آورد. تعداد تعزیه های مستقل این مجموعه حدود دویست مجلس برآورد شده است .

 





صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت گروه تئاتر همرهان شهرستان محمود آبادخوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای گروه تئاتر همرهان شهرستان محمود آباد محفوظ است